Воскресенье, 27 05 2018
Войти Регистрация

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Create an account

Fields marked with an asterisk (*) are required.
Name *
Username *
Password *
Verify password *
Email *
Verify email *
Captcha *

"Вераніка" Максіма Багдановіча на сербскай мове

  • Вторник, 13 Март 2018 15:36
  • Автор  Созвучие

Прапануем вашай увазе вершаванае апавяданне "Вераніка" ў арыгінале і на сербскай мове ў перакладзе Даяны Лазаравіч.

 

Вэроніка

(Вершаванае апаведаньне)

“E un pensier del mio capo”

(Яна – выдумка маёй галавы)

(Джіованьні).

 

Я на душы васковай маю

Жыцьця мінулаго печаць: —

Схачу свой вольны верш пачаць, —

І ўраз пра прошлае згадаю;

У даль вядуць мяне сьляды

Да вас, дзіцячые гады.

 

Ўстае перад маім паглядам

І вулка, веючая сном,

І ціхі, старасьвецкі дом

С цяністым, адзічэлым садам:

Над ім шпакоўніца ў гары,

А ўкруг схіліўся тын стары.

 

Дом гэты да паноў Забеллаў,

Суседзяў нашых, належаў;

Я змалку там што дзень гуляў,

3 дзяцьмі іх лез на дахі сьмела,

Рваў яблыкі, рабіў садом

І крыкам поўніў цэлы дом.

 

Вясёла йшлі гулянкі нашы:

Пад шум і гук размах рукі

Ўраз "браў на вынас" гарадкі,

Быў чутны сьмех пры відзе "кажы",

І кожны стрымываў свой плач,

Калі ўрэзаўся ў плечы мяч.

 

А вечарком мы выпускалі

Ў паветрэ белых галубоў:

Зрабіўшы неколькі кругоў

У вышыню яны шыбалі,

Як чысты сьнег кружылі там

І падалі на дахі к нам.

 

Калі-ж сачыўся бледнаваты

Зор сініх сьвет праз небасхіл

І уплетаўся вулак пыл, —

Мы ўсе пеялі каля хаты,

І напаўняў нягучны хор

Маркотнай песьняй сціхшы двор.

 

Так у гулянках пралетала

Маё дзіцячае жыцьцё,

А поруч ціхае дзіцё

Дачка Забеллаў узрастала.

Яе я мала знаў: яна

Ўсягды была сама, адна.

 

Жылося цяжка Вэроніцы

(Хай так дзяўчыну будзем зваць):

Яе памерла рана маць

І не было саўсім сястрыцы

А бацька сэрцэ хоць і меў

Ды прытуліць яе ня ўмеў.

 

І змалку шчыра палюбіла

Хавацца ў сад стары яна,

Дзе веяло дыханьне сна

І цішына ў паветры плыла,

І нерухомы быў, спакой

Маўляў у глыбіне марской.

 

Не калыхнуцца лісьцяў хвалі

Успляснуўшы пенаю цьвятоў

Паверх чарэшневых кустоў;

Кіпіць шум места дзесь там далі,

А тут і глуха і цямно, —

Не зварухне марское дно.

 

І забывала Вэроніка

Між зёлак с кніжкай аба ўсём,

А ўзгляне, — сад кіпіць жыцьцём,

Над ёю куст шыпшыны дзікай,

Бруяе блізка сонны шмель

І горка пахне тонкі хмель.

 

Ізноў страніца за страніцай

Раскрытай кнігі шэлясьціць

Нячутна час кудысь бяжыць,

Раяцца думкі Вэронікі

Усё расьце душа яе

І у паўнаце красы ўстае.

 

Калі-ж васенные навіны

Зьменялі сад, калі з бяроз

Рваў лісьця вецер, а мароз,

Наліўшы ягады рабіны,

Траву губіў, і мы нагой

Ўзрывалі прэлых лісьцяў слой.

 

Калі патроху чырванелі

Чаромха, ліпа, стройны клён,

А гнёзды змрочные варон

Між голаго гальля чарнелі,

І грозны вечэра пажар

Пылаў між бура-шызых хмар;

 

Калі васенны вецер дзіка

Стагнаў і глуха па начах

Грымеў у наш жалезны дах,—

Тады да лета Вэроніка

Ад нас знікала у інстытут

І не будзіла згадак тут.

 

А час усё каціўся далі

Хаваючы на дне гадоў

І гарадкі і галубоў,

Мы панямногу падрасталі

А іншы ўжо шчыпаў вусы

І лічыў іх гарой красы.

 

І толькі ўжо тады я ўгледзіў

Што поруч, як цьвяток лясны,

Ўзрасла ў красе сваей вясны

Дачка самотная суседзяў

I, — помню я, — тады жэ ўперш

3 маей душы паліўся верш.

 

Ён там кіпеў струёй жывою

Праз холад мысьлі працекаў

І ў цьвёрдых формах застываў,

Як воск гарачы пад вадою,

Каторым трэба вам гадаць

Аб чым той вершык меў казаць.

 

Яж сам скажу йшчэ тое толькі

Што к Вэроніцы твор паслаў

І млеў, і ўсё адказ чэкаў.

Аж вось прайшло маруды колькі

Трывожных дзён, а ўсё німа

Ні Вэронікі, ні пісьма.

 

Калі-ж я неяк з ёй спаткаўся

Загаварыўшы, як у сьне,—

Яна зірнула на мяне

І раптам з вуст яе сарваўся

Такі бязвінны, чысты сьмех,

Што на яго злавацца, — грэх.

 

Сьмех гэткі маюць толькі дзеці

Ды людзі з яснаю душой;

І ён, як жаваронак той,

Зьвінеў і ўжо каханьня сеці

Нячутна нішчыў, як ураз

Сарваўся, дрогнуў і пагас.

 

Накрыла ясны твар дзявочы

Задумы сумная імгла,

На плечы ручка мне легла,

Спагадліва зірнулі вочы

І даляцеў к маім вушам

Ласкавы шэпт: "Мо прыкра вам?"

 

Не, зорка, мне было ня прыкра,

Бо бачыла адно душа, —

Як ты сьвежа і хараша,

Як рада ты жыцьцю нявольна

Уся пад срэбнаю расой

Са ўстужкай скромнай між касой.

 

І мела дзеўчэ выгляд маці

Калі тады ка мне яна,

Трывожнай ласкаю паўна,

Схілілася як да дзіцяці

Зіяючы перэдамной

У новай пекнасьці жывой:

 

У тэй, што з постацьцю дзяўчыны

Зьлівала мацеры чэрты.

0, як прыгожы—дзіўны ты

Двайной красы аблік ядыны!

Ажыў у ім твой вечны цэль,

Мадонн тварыцель, Рафаэль!

 

І прэд высокаю красою,

Увесь зачараваны ёй,

Скланіўся я душой маёй

Натхненнай, радаснай такою,

А ў сэрцы хораша было, —

Там запалілося цяпло.

 

Дасюль ешчэ яно пылае;

Здаецца — ўмёрло, але ўраз

Праб'ецца зноў і пройшлы час

Прад ім у згадках праступае,

Як пры агню чы цеплаце.

 

І конь крылаты да Парнаса

Мой дух імчыць тады, каб я

Былое апеваў пасьля.

Ды як знайсьці сьляды Пэгаса

На бруку места? Цяжка ўперш!

Спачынь жэ трохі, верны верш!

Вероника

(Приповест у стиху)

 

 

 

Ја на души воштаној имам

Живота минулог печат: -

Хоћу да започнем свој стих задат, -

И одмах се прошлости сећам;

Далеко воде ме висине

До вас, дечије године.

 

Устаје пред мојим погледом

И улица, завејана сном.

И тихи, старосветски дом

Са сеновитом, баштом подивљалом:

Кућица за чворке горе је висила,

Укруг се ограда стара кривила.

 

Дом тај пановима Забеловим,

Припадао је, суседима нашим;

Тамо сам се сваког дана играо,

На кровове са децом пењао,

Јабуке брао, неред правио

Крицима кућу испуњавао.

 

Срећне су биле игре наше:

Уз шум и вику замах руке

Одмах „узимао на износ“ кугле,

Чуо се смех при виду „кажи“,

Задржиш плач, да игру не квари,

Када те у плећа лопта удари.

 

А увече смо ослобађали

У ваздух беле голубове:

Направивши неке кругове

У висину они су летели,

Кружили су као чисти снег тамо,

И на кровове к нама падали само.

 

Када се бледа проливала

Звезда плавих светлост кроз небеса

Прашина улица се уплела, -

Ми смо сви око куће певали,

И испуњавао је тихи хор

Тихо двориште суморном песмом.

 

Тако је у игри пролетела

Дечија радост и живот мој,

А поред је тихо дете

Кћерка Забелових одрастала.

Слабо сам је познавао: мила

Увек је сасвим сама била.

 

Живот беше тежак Вероници

(Тако ћемо девојку звати):

Њој је рано умрла мати

И није ни сестрице имала.

Мада је отац срце имао

Њу пригрлити није знао.

 

Одмалена је стварно заволела

Сакривати се у башти старој она,

Где је вејало дисање сна

Тишина у ваздуху лебдела,

И непокретна је била, а спокој

Као у пучини морској.

 

Не њишу се вали листова

Планувши пеном цветова

Поврх трешњевих жбунова;

Врви шум града негде далеко,

А ту је и глуво и тамно, -

Не помера се морско дно.

 

И заборављала се Вероника

Међу травом са својом књижицом,

А види, - башта врви животом,

И грм руже дивље је над њом,

Брујећи поспани бумбар дише

И горко хмељ танки мирише.

 

И опет страница за страницом

Отворене књиге шушти

Некуд се време нечујно љушти,

Роје се мисли Веронике

Висоту њена душа одаје

И у пуноћи лепоте настаје.

 

Када су јесење новости

Измениле башту, и са бреза јаз

Покидао је лишће ветар, а мраз,

Напунивши плодове јаребике,

Траву је газио, и ми ногом

Дизали смо опалог лишћа слој.

 

Када су помало црвенела

Сремжа, липа, јаки јавор,

А гнезда мрачних врана збор

Међу голим гранама црнела,

И грозни вечери пожар

Горео између облака мрких жар;

 

Када је дивље јесењи ветар

Јецао и глуво по ноћи баш

Грмео у кров лимени наш, -

Тада је до лета Вероника

Од нас одлазила у институт

И није будила сећања ту.

 

А време се даље котрљало

Скривајући дане годинама

И градове и голубове,

Помало се одрастало нама

Неко је већ штипао бркове

И сматрао их гором лепоте.

 

И тако сам већ угледао тад

Да поред, као шумски цветак,

Одрасла је у лепоти пролећа

Усамљених суседа цветак лак.

И – памтим ја, - први пут је рекла

И из моје душе песма потекла.

 

Она је кипела струјом живом

Кроз хлад мисли је протицала

И у тврдим се формама ледила,

Као восак врели под водом,

Којим да погодите треба

О чему је говорила песма та.

 

Ја ћу сад рећи то још само

Вероници сам дело послао

Обамирао, одговор чекао.

Ево, доста је времена прошло

Дана бриге, и све нема тог,

Ни Веронике, а ни писма њеног.

 

Кад сам се једном срео са њом

Заговоривши, као у сну, -

Она се погледала са мном

И брзо низ њену усну

Проломио се тај невин, чист смех,

Да се љутити на њега, - грех.

 

Само се деца смеју тим осмехом

И људи са чистом душом;

И он, као влаголан тај

Љубавне мреже, док је звонио

Нечујно је кидао, и одједном

Сломио се, стао и угасио.

 

Девојке јасно лице сакрила

Замисли тужна магла,

На плећа ми је ручица легла,

Разумно очима погледала

И долетео је ка мојим ушима

Ласкав шаптај: „Можда је лоше вам?“

 

Не, звездо, није лоше било,

Јер је видела душа једно мило, -

Тебе тако свежу и лепу,

И спонтано раду животу

Сву под сребрном росом,

Са траком скромном међу косом.

 

Имала је девојка изглед мајке

Када се тада ка мени она,

Брижне ласкавости пуна,

Накривила се као до детета

Сијајући преда мном

У новој лепоти живој:

 

У том, што поставши девојка

Особине је слила у материн лик.

О, како је лепи – чудни тај

Двојне лепоте једини облик!

У њему је циљ твој вечни оживео,

Творцу Мадоне, Рафаело!

 

И пред високом лепотом,

Потпуно очаран њом,

Поклонио сам се душом мојом

Надахнутом, тако радосном,

А у срцу је милина била, -

Тамо се ватра запалила.

 

Ту гори она још увек;

Чини се – замрла, али онда тек

Јавља се поново и прошли час

У загонетки наступа пред нас,

Као при ватри се загрева, мек.

 

И коњ крилати до Парнаса

Мој дух јури тада, да бих ја

Прошлост опевао из гласа.

А како наћи трагове Пегаза

На калдрми града? То ми је тешко пало!

Верна песмо, одмори се мало!

 

 

Прочитано 83 раз Последнее изменение Пятница, 16 Март 2018 17:06
Авторизуйтесь, чтобы получить возможность оставлять комментарии